Takı

Fatma Fisunoğlu: “Benim Takılarım Sadece Süs Değil”

  • #


Yazı: Tuğrul MERCAN

Takı tasarımı konusunda kendine özgü yorumuyla dikkat çeken Fatma Fisunoğlu’nun, kumaş ve değerli taşları Anadolu motifleriyle sentezleyerek oluşturduğu takılar ülkemizde olduğu kadar yurt dışında da büyük ilgi görüyor. Zamanının çoğunu sergilere hazırlanarak geçiren Fatma Fisunoğlu, son beş yıldır İSMEK’te takı tasarımı dersleri veriyor. Bir erkek olarak takı konusunda yazmak gerçekten zor bir iş. Günümüzde genç erkeklerin de çeşitli takılar kullanıyor olmasını dikkate alsak bile, kabul etmek gerekir ki bu kadınların tekelinde olan bir konu. Üstelik takı kullanımı insanlık tarihi kadar eski bir olgu. Kitaplarda, tablolarda, heykellerde, anıtlarda gördüğümüz tarihi kadın figürlerini incelediğimizde mutlaka bir takıyla birlikte canlandırıldığını gözlemleyebiliriz. Kadınların takı ve süse olan ilgisinin kaynağını ve nedenlerini araştırmak akademisyenlerin işi olsa da, ortada gözle görülür bir gerçek var; bütün kadınlar takı kullanır. Sadece basit bir süs eşyası olmaktan öteye gider bazen bu takılar, çeşitli manevi anlamlar kazanır. Örneğin, birisi ‘şanslı kolyem’ diyerek tanımlarken sevdiği takıyı, bir başkası da ‘aile yadigârı’ diyerek yüzüğüne manevi değer katar. Bu açıdan bakınca basit bir mantık yürütme ile bütün kadınlar kullanıyorsa bu takıları elbette birileri de üretiyor diye düşünüyorum. Bunlardan biri alanında oldukça popüler isimlerden biri olan Fatma Fisunoğlu… Fisunoğlu, yalnızca takı tasarımıyla yetinmiyor, aynı zamanda İSMEK kursiyerlerine ücretsiz olarak ders veriyor. El sanatlarıyla uğraşan bütün insanlar gibi o da işine aşkla bağlı. Yeni bir sergi arifesinde, yoğun bir telaş ve koşturmaca arasında bize kısa da olsa zaman ayırabilen Fatma Fisunoğlu’yu tanıyoruz şimdi… 1981 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Akademisi’ni bitiren Fatma Fisunoğlu, mezun olduktan sonra evlenerek bir çocuk dünyaya getirmiş. Tekstil sektöründe kumaş tasarımcısı olarak başarılı bir kariyer yapan Fisunoğlu, 2001 yılında emekli olduktan sonra takı konusuna ilgi duymaya başlamış. Nasıl farklı bir şeyler yapabilirim diye düşünen Fisunoğlu tekstil konusundaki bilgisini dikkate alarak, takı ve kumaşı birlikte kullanmaya karar vermiş. Bu konuda kendini sürekli geliştiren Fisunoğlu, pamuklu kumaş, iğne oyaları, tülbent benzeri kumaşları, gümüş, altın, yakut, zümrüt, inci, mercan gibi değerli taşlarla bir araya getirerek özgün takılar ortaya çıkarmaya başlamış. 2002 yılında bir öğretmen arkadaşı sayesinde İSMEK’le tanışan ve burada takı tasarımı dersleri vermeye başlayan Fisunoğlu, gösterilen yoğun ilgiden oldukça memnun.

Takıların Bir Eşi Daha Yok

Fatma Fisunoğlu, “Yaptığım takılar kendine özgü yapısıyla eşsiz eserler. Sadece takı olarak algılanmamalı. Burada bambaşka bir olaydan bahsediyoruz. Geleneksel Anadolu motifleriyle, el emeğiyle, göz nuruyla işlenmiş oya ve tülbentleri takıya uyarlıyorum. Üstelik bu eserler öyle incikboncuk denecek malzemeler kullanılarak değil, hepsi değerli taşlarla oluşturuluyor. En büyük özelliği de yaptığım her takının kendine özgü olması, bir eşi daha olmaması. El yapımı olduğu için hepsi birbirinden farklı. Zaten tasarımcıların eserleri imzası gibidir, hepsinin kendi tarzı vardır. Eğer deneyimli bir tasarımcıysanız bir takıya bakarak onu kimin yaptığını anlamanız mümkün. Ben her defasında daha özel bir takı yapmaya çalışıyorum.” diyor.
Tasarım aşamasını doğum sancısına benzeten Fatma Fisunoğlu, kullandığı metaforu “Bir takıyı ortaya çıkarmanın en zorlu kısmı aslında tasarım aşamasıdır. Bu aynı doğum olayı gibi, bazen gerçekten çok sancılı geçiyor. Kafamda sürekli çeşitli şekiller, değişik figürler dolaşıyor. Önce kafamda bunları kumaşla birleştirerek ortaya çıkacak takının resmini yapıyorum. Resim zihnimde netleştikten sonrası çok daha kolay, takıyı ortaya çıkarmam en fazla beş saat sürer. Bu takıları bazen sergiye koyuyorum bazen de hediye ediyorum. Bu ise başlamamın en büyük nedenlerinden biri de zaten hediye vermeyi çok sevmemdir. Onlar için yaptığım küçük bir yüzük bile insanları gülümsetebiliyor, bu da beni çok mutlu ediyor.” şeklinde ifade ediyor.

“Takı Sadece Süs Değildir’’

Takıyı yalnızca basit bir süs aracı olarak görmemek gerektiğinin altını çizen Fisunoğlu, “Takı tarih boyunca önemli bir imge olmuştur. Yüzyıllardır insanoğlu, değerli taşları, madenleri kullanarak yaptığı takıların kendisine güç verdiğine, şans getirdiğine inanmıştır. Mesela Ametist canlılık ve enerjiyi simgeler. Yakut, safir, zümrüt insana mutluluk verir ve özgüveni yükseltir. Her taşın bu tür kendine has özellikleri vardır. Üstelik takılar nesilden nesile geçerek manevi değerler de kazanır ve insanlara geçmişi hatırlatır. Müzelerde yüzyıllar önce kullanılmış taç, yüzük, madalyon gibi çeşitli takılar sergilenir mesela. Bunları kullanan önemli şahsiyetleri düşününce heyecanlanmamak elde değil…” diyor. İSMEK’in ücretsiz eğitim vermesinin özellikle maddi koşullarının yetersizliği nedeniyle eğitim imkânı bulamamış insanlar için büyük şans olduğunu söyleyen sanatçı, verdiği eğitimleri şöyle özetliyor: “Şu an 33 kişiye ders veriyorum ama 100 kişiden fazla yedek kayıt var. İlerde yeni sınıflar açmayı düşünüyoruz. Her meslek ve yaştan öğrencim oldu. Genelde ticari anlamda olsa da takı konusuna ilgi gösteren, ders alan erkeklerin sayısı da azımsanmayacak kadar çok. Açıkçası ben bu kadar büyük ilgi görmekten mutluluk duydum. Öğrencilerim arasında takı tasarımı öğrenip dükkân açanlar olduğu gibi, bu ise kendisi ve yakın çevresi için takılar yapmak amacıyla başlayanlar da var. Bence takı hiçbir zaman popülerliğini kaybetmeyecek. Sonuçta bütün kadınlar takı kullanıyor.” İSMEK’in gelenekselleşen Feshane Genel Sergileri’nde her yıl eserleri yer alan Fatma Fisunoğlu, geçtiğimiz Aralık ayında Taksim Metrosu’nda 300 parça takıdan oluşan bir koleksiyon sergiledi. Sergiyi gezenler tarafından yoğun ilgi gören takıların büyük bir kısmı daha ilk gün alıcı buldu. Fisunoğlu’nun Hollanda, Almanya gibi çeşitli Avrupa ülkelerinde sergilenen tasarımları, özellikle kullanılan Anadolu motifleri ve kumaş çeşitleriyle dikkat çekiyor. Yurtdışında sergilerde yer alan takıların da ilk günlerde satıldığını belirten Fisunoğlu, el işçiliği ve geleneksel motifler taşıyan bu özgün eserlere özellikle yabancılar tarafından büyük değer verildiğini söylüyor…  

İSMEK El Sanatları Dergisi 3 İNDİR

Bu yazı 769 kez görüntülenmiştir

Twitter'da Paylaş Facebook'ta Paylaş
logo title
  • İSMEK El Sanatları Dergisi
    İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin
    bir kültür hizmetidir.

İSMEK