Makale

İstiklâl Marşı’nın İsveççe’ye Tercümesi

  • #


Yazı: Talip MERT

Milli mücadele yıllarını ve kurtuluş sevincini, kalplerdeki ortak heyecan ve coşkuyu adeta haykırırcasına dillendiren İstiklal Marşı’mız yalnızca Türk ulusunu değil, diğer milletleri de etkilemiştir. Mehmet Akif Ersoy’un Türk milletine armağanı olan bu muazzam eser, yazıldığı tarihte İsveç’in İstanbul Büyükelçiliği tercümanı Dr. Kolmadin tarafından İsveççe’ye çevrilerek İsveç gazetelerinde de yayımlanmıştır.

Mehmed Akif’in bu millete en büyük armağanlarından birisi herhalde İstiklal Marşı’dır. Bu muazzam eser yazıldığı tarihte bu toprağın insanlarını coşturduğu gibi İsveç’in İstanbul Büyük Elçiliği tercümanı Dr. Johannes Kolmodin’i de coşturmuş. Dr. Kolmodin İstiklal Marşı’mızın yazıldığı günleri müteakip İsveççe'ye tercüme edip tercümesini marşın yazılmasından altı ay sonra Dagens Nyheter adlı bir İsveç gazetesinde yayımlanmıştır.


Tercüman olması hasebiyle Türkçe'ye tam hâkim olan Kolmodin Türklere karşı sevgisi saygısı olan, Türk Edebiyatı’yla da ilgilenen bir kimsedir. Türkiye’ye gelişi, gidişi ne kadar kaldığı şimdilik tam belli değildir. Ama Dr. Kolmodin, diplomasinin yanında müsteşrik olarak çalışmalar yapmış ve bu sahada dört tane de kitap yazmıştır.

Dr. Johannes Kolmodin İstiklal Marş’ını tercüme ettiği 1921 yılının ilk aylarında İstanbul’da sefaret tercümanı, 1925’ten sonra ise Ankara’da maslahatgüzardır. Bu arada Ankara dışında bulunduğu zamanlar büyükelçiye vekâlet etmektedir.

Dr. Kolmodin’in İstiklal Marşı’nı İsveççe'ye tercüme ederek yayınladığı makâlesinde Celal Sahir (Erozan) ile Orhan Seyfi (Orhon)’un şiirlerine de yer vermiştir. Mezkûr makâlede ayrıca üç tane de resim yer almaktadır. Biri İstiklal Marşı’nın o zamanlar kartpostal olarak yayımlanan bir klişesi, Celal Sahir Bey’in bir fotoğrafı ile Ayasofya Meydanı’nı gösteren diğer bir fotoğraf. Bu makâlenin yayımlandığı İsveç gazetesinden iki nüshayı o zamanki Stockholm Sefiri Galib Kemali Bey Hâriciye Nezareti’ne göndererek Kolmodin’in ödüllendirilmesini tavsiye ve taleb etmiştir. Stockholm Sefirimiz Galip Kemalî Bey’in söz konusu yazısı şöyledir:


Hâriciye Nazırı… Ahmed İzzet Paşa Hazretlerine, “… Türkiye ve Türkler hakkındaki ciddi araştırmaları ve [bizim hakkımızdaki] hayırlı hisleri sebebiyle gerçek dost ve samimi minnettarlığımıza bihakkın layık olan İstanbul’un İsveç Sefareti Tercümanı… Johannes Kolmodin tarafından Osmanlıların hissiyât ve vatansever heyecanları hakkında kaleme alınmış bir mühim makâle ile Mehmed Akif Bey’in İstiklal Marşı’nın İsveç lisanına tercümesi metnini hâvi bugünkü Dagens Nyheter gazetesinden iki nüsha… Takdim kılınmıştır. [Dr. Kolmodin’in] bu hayırlı hislerinden dolayı taltifi yüce makamınızın takdirine arz olunur. 25 Eylül 1921. / Stocholm Sefiri Galib Kemali

Galib Kemali Bey’in bu teklifini yerinde ve isabetli bulan Hâriciye Nezareti 23 Aralık 1921’de durumu Babıâli’ye yazıp “… Kolmodin’in hayırhahân-ı saltanat-ı seniyyeden olmasına mebni dördüncü rütbeden nişan-ı Osmanî ile taltife mazhariyeti…” nin sağlanmasını taleb etmiştir. Hâriciye’nin bu tezkiresi üzerine 24 Aralık’ta Sultan Vahideddin’in iradesi ile Kolmodin’e dördüncü rütbeden Osmanî nişanı verilmesini uygun bulunmuştur.


Ankara’da ölüm-kalım savaşının verildiği bir dönemde İstanbul Hükümeti’nin İstiklal Marşı’nı İsveççe’ye tercüme edip İsveç halkına tanıtan bir kimseye nişan vermesi sıradan bir olay değildir. Aynen İsmet İnönü’ye üzerinde II. Abdülhamid’in tuğrası ile Osmanlı devlet arması taşıyan İftihar madalyasının “harp madalyası” olarak verilmesi gibi. TBMM Hükümeti İftihar madalyasına sadece acemi bir hattat tarafından yazılan “Sakarya 1337” künyesini eklemiştir. Bu iki hadise de 1921 yılındadır.


1 * Hattat, Öğr. Gör. Marmara Ünv. FEF Bilgi ve Belge Yönetimi. DİPNOT 1) Bu bölümün kaynakları Osmanlı Arşivi’ndeki şu belgelerdir: A) Hâriciye Vekâleti İstanbul Murahhaslığı (HR. İM 4 / 43, 25 / 18, 158 / 39, 240 / 100, HR. SYS 2468 / 39, İ. DUİT 71 / 100. B)Elisabeth Özdalga, The Last Dragoman, Swedish Reserch Institue in İstanbul.

İSMEK El Sanatları Dergisi 18 İNDİR

Bu yazı 757 kez görüntülenmiştir

Twitter'da Paylaş Facebook'ta Paylaş
logo title
  • İSMEK El Sanatları Dergisi
    İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin
    bir kültür hizmetidir.

İSMEK