Anadolu’nun Gizemi Evlere Taşınıyor

  • #


Yazı: Hakan YILMAZ

2007 yılı için sınırlı sayıda ürettiği koleksiyon ürünlerinde, Anadolu'nun gizemli simgesel motiflerini kullanan Paşabahçe, el yapımı tekniğiyle üretilen özel formlarda dekoratif cam objeler hazırladı. Hummalı bir çalışmanın ardından ortaya konan "Tarih-Kültür-Cam" ile "Cam Ustası" koleksiyonları, Osmanlı geleneğinin ince sanat zevkini yansıtıyor. Paşabahçe tarafından 2007 yılı için özel olarak iki farklı konseptte hazırlanan "Tarih-Kültür-Cam" ile "Cam Ustası" adli koleksiyonlar, Anadolu'nun tarihi ile sanatını, Paşabahçe'nin ustalık ve birikimini harmanlayarak, bugünün çizgisinde geçmişten geleceğe yeni dokunuşlar sunuyor. "Tarih-Kültür-Cam Koleksiyonu"nda Anadolu ve bölge coğrafyasındaki uygarlıklara ait tarihi eserlerdeki simgesel motiflere yer veren ve her biri bir sanat eseri görünümündeki objeler ile göz zevkini doyuran Paşabahçe, "Cam ustası" teması ile oluşturduğu koleksiyonda ise el imalatı üretimindeki başarısının doruklarına çıkıyor. 1994 tarihinden itibaren Beykoz Fabrikası yerine Denizli Cam Fabrikası'nda geleneksel yöntemlerle el imalatı üretimini gerçekleştiren Paşabahçe, bu üretimlerini, insan zekasının, el becerisi ve göz nuru ile birleşerek emeğin sanata dönüştürüldüğü bir teknik olarak tanımlıyor.


Anadolu Motifleri Camın Büyüsü ile Buluştu

Vazo, kase, mumluk, tabak ve kutu gibi dekoratif ürünleri kapsayan "Tarih-Kültür-Cam Koleksiyonu"; "Mozaik", "Anadolu Medeniyetleri", "Camda Mavi Beyaz", "Camda Sanatlı Yazı", "Osmanlı", "Mineli Camlar" gibi farklı seriler şeklinde sunuluyor. Koleksiyonun Anadolu Medeniyetleri Serisi'ne zamanın sonsuzluğunda Anadolu topraklarında iz bırakanlar, sırların evrensel dilini bu toprakların gizeminde saklayanlar konu oluyor. Asur ve Hitit dönemi arkeolojik motifleri ile Hasankeyf Antik Kenti'ndeki motifler kullanılıyor çoğunlukla. El imalatı bej opal camdan eskitme dekorlu "Koruyan" vazo, yaşam çiçeği motifli "Kargamış Kraliçesi" vazo, kesme cam dekorlu svastika motifli "Övolo" kase, amber renkli camdan svastika motifli "Bergamalı" vazo ve kase, altın yaldız dekorlu yaşam çiçeği motifli "Yaşam Taşı" kase, üçgen formlu eskitme dekorlu "Mukarnas" vazo ve mumluk, bej opal camdan eskitme dekorlu "Taç Bezeme" vazo, siyah renkli camdan altın yaldız dekorlu "Adak", "Nezir" vazo, altın yaldız dekorlu spiral motifli "Adonis" vazo, bej opal camdan spiral motifli "Topuzlu" vazo, eskitme dekorlu "Antik" kupa ve mumluk seti bu eserlerden bazıları… “Osmanlılar'ın 700 yıllık kültür ve sanat birikimlerinin günümüz yorumları” olarak lanse edilen Osmanlı Serisi'nde, Osmanlı sanatının görkemli geçmişini çağrıştıran örneklerini tanıtmak ve yaşatmak amaçlanıyor. Vazo, lökümlük, buhurdan, gondol, gülabdan, şekerlik, tablo, tabak, kase, şamdan, maşrapa, sürahi gibi onlarca çeşit objenin sanat ekseninde buluşmasıyla el yapımı nadide eserler gözler önüne seriliyor. Bu eserlerden Kanuni Sultan Süleyman tuğralı "Tuğrakes" kase, Topkapı Serisi'nden "Haliç" kase, "Kolluklu" vazo, "Laleli" tabak, "Çevelan" tabak, "Dönence" tabak ile besmele, maşallah ve nazar dualı tablolar seri içerisinde büyük dikkat çekiyor. Mineli Camlar Serisi 12. ve 15.yüzyıllar arasındaki İslam cam süslemeciliğinin günümüz replikalarını yansıtıyor. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Suriye ve Mısır'da üretilmiş İslam Camları'nı bugüne taşıyor. Cama can katmış balıklar, turnalar, ceylanlar, altınlı camın 750 yıllık yolculuğu bu seri ile gözler önüne seriliyor. Cam'da Sanatlı Yazı Serisi hakkında; "Önce söz vardı, duyguları, düşünceleri dile getiren. Sonra uçuşup giden sözler, yazının kalıcı çizgileri ile ölümsüzleştiler. Selçuklu'dan Osmanlı'ya tüm zamanları aşıp 'Cam'da Sanatlı Yazı’ ile bugün iyi dilekler sunan birer armağana dönüştüler" diyen Paşabahçe'nin bu ürünleri tam bir görsel ziyafet sunuyor. İznik Seramiği'nin mavi beyaz izlerini camın tüm zamanları aşan güzelliğine işleyen Paşabahçe, büyük bir özen ve sabırla, uzak geçmişin anılarına yeniden hayat veriyor. Camda Mavi Beyaz Serisi'nde, beyaz opal cam üzerinde mavi rölyeflerle spiral desenler bulunuyor. Ürünler arasındaki opal cam üzerine mavi çiçek desenli, derin rölyefli "Kalaydeskop" tabak, "Haliç İşi" tabak, maşrapa, kase, cam üzerine yıldız desenli derin rölyefli "Yıldız Madalyon" vazo, mavi desenli derin rölyefli "Süzeni" vazo, "Haliç işi" kase, opal cam üzerine yıldız desenli, derin rölyefli "Yıldız Madalyon" vazo, el imalatı opal cam üzerine mavi yonca desenli, derin rölyefli "Yoncalı" vazo, el imalatı cam üzerine mavi çiçek desenli derin rölyefli "Katmerli" kavanoz, opal cam üzerine mavi hatayı ve yaprak desenli, derin rölyefli "Madalyonlu" kupa gibi objelerin hepsi el imalatı… Şişecam Cam Ev Eşyası Grubu Başkanı Gülsüm Azeri, "Tarih-Kültür-Cam Koleksiyonu"nun bir kültür Ar-Ge'si sonucunda yaratıldığını vurgulayarak; "Kültürümüzü araştırıyoruz, bulduklarımızı bugüne taşımak üzere tasarım yapıyor ve yeni koleksiyon parçalarımızı geliştiriyoruz. Bu koleksiyon, tarihimizle bugün arasında ve kültürümüzle farklı kültürler arasında bir köprü görevi görerek 'Medeniyetler İttifakı'na katkı sağlıyor." diyor. Azeri, Paşabahçe'nin bu çalışmalar süresince 2003 yılında 19 eseri, 2004 yılında 30 eseri, 2005 yılında 38 eseri, 2006 yılında ise 32 eseri halkla buluşturduklarını da sözlerine ekliyor.


Ustalıkla Üretilen El Yapımı Camlar

"Otomatik ya da el imalatı cam üretiminde şekillendirme, saniyeler içinde gerçekleşmektedir. El imalatı üretimde, içinde 1500 derecede ergitilmiş sıvı haldeki cam hamuru bulunan fırından ya da potadan, insan eliyle "pipo" adı verilen uzun çelik çubuklar yardımıyla alınan cam damlası, yine insan nefesi ile çeşitli kalıpların içine üflenerek biçimlendirilir ve soğutulur. Saniyeler içinde soğuyarak katılaşan cam hamuruna nihai şeklini kazandırmak üzere çoğu kez defalarca ısıtılıp yumuşatılarak biçimlendirme işlemine devam edilmesi gerekecektir." şeklinde açıklanan Paşabahçe'nin el yapımı üretimleri, tezgah olarak adlandırılan ve 4 ile 12 kişi arasında değişen sayıda ekiplerle yapılıyor. Ekipler, tezgahta oturarak çalışan bir ustayla birlikte şekillendirme, üfleme, kesme ve koparma olarak adlandırılan becerileri gerçekleştirerek, ürünün biçimlendirilmesine eşlik eden kişilerden oluşuyor. Camcılılık geleneğinin yaşatılmakta olduğu Denizli Cam Fabrikası'nda ana üretim, beceri düzeyi, estetik değeri yüksek, özgün tasarımlarda kadeh, bardak, kase, vazo, mumluk, sürahi, kavanoz ve kulluk gibi cam ev eşyaları, özel talep gören kristal el imalatı, avize taşı yapımında kullanılan cam çubuk, Beykoz serisi ürünler, Çeşm-i Bülbüller, Opalin ürünler, Nazarlıklar gibi Türk cam sanatı kültürünü taşıyan ürünlerden oluşuyor. Paşabahçe'nin 2007 yılı koleksiyonları içerisinde yer alan "Cam Ustası", el yapımı tekniği ile üretilen özel formlardaki dekoratif cam objeleri kapsıyor. Modern formlarda ve yeni trendlere uygun, moda renklerde üretilen cam objeler, renkli cam harmanlaması ve her formun gerektirdiği farklı alanlardaki bir dizi cam ustalığı ile üretiliyor. Cam ustası ürünleri, vazo, kase, mumluk, tabak, şişe gibi formları içeriyor. Her yıl üretimine dahil ettiği yeni el imalatı koleksiyonlarıyla yurt dışı ve yurt içinde farklı pazarların beğenilerine hitap eden Paşabahçe, ürünlerini daha çok ABD, Almanya, İtalya, Danimarka, İsviçre, Fransa , İngiltere, Japonya, Avustralya ve İrlanda’ya ihraç ediyor.
 

İSMEK El Sanatları Dergisi 3 İNDİR

Bu yazı 1074 kez görüntülenmiştir

Twitter'da Paylaş Facebook'ta Paylaş
logo title
  • İSMEK El Sanatları Dergisi
    İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin
    bir kültür hizmetidir.

İSMEK