Makale

Kadı Sicillerinden Osmanlı Klasik Dönem Bazı Kültür Ürünleri

  • #


Yazı: Prof. Dr. H. Örcün BARIŞTA*

Yabancı ülkelerde bulunan ticari akitler, resmi belgeler, anılar ve seyahatnamelerin yanı sıra Osmanlı İmparatorluğu'na ait resmi yazışmaları içeren belgeler ve defterlerden oluşan çeşitli yazılı kaynaklar; minyatür, gravür, yağlı boya resim, fotoğraf gibi görsel kaynaklardan sağladığımız bilgiler, geniş Osmanlı coğrafyasının etnografyası konusunda önem taşımaktadır.

Osmanlı Etnografyasının Kaynakları

Türkiye Cumhuriyeti müze ve özel koleksiyonlarının yanı sıra yabancı ülkelerdeki müze ve koleksiyonlardaki kültür varlıkları Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalan çok zengin etnografik ürünlerin varlığını gözler önüne sermektedir. Genellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun geç dönemine başka deyişle 18. yüzyıldan sonrasına tarihlenen bu maddi kültürün el sanatları-süsleme sanatları olarak adlandırılan, nesnel örneklerinin  bir grubu 16-17. yüzyıllar başka deyişle klasik döneme tarihlenmektedir. 15. yüzyıldan başlayarak saray ve saray dışında kullanılmış ürünlerden oluşan bu örneklerin klasik döneme ait olanları genellikle saray ve çevresinden kalan parçaları Topkapı Sarayı Müzesi, Türk ve İslam Eserleri vb. gibi bazı müzelerde büyük bir grubu oluşturan saray dışından olan  geç dönem örnekleri ise ya etnografya müzelerinde ya da bazı arkeoloji müzelerinin  etnografya seksiyonlarında sergilenmektedir. Saray ve çevresinin sınırlı sayıda olan örnekleri Klasik Dönemden kalan parçaların bütününe toplu bir bakış yapılmasına olanak vermemekte ve bu kültür varlıklarıyla saray dışı örnekler arasında istenilen düzeyde bağ kurma aşamasında bazı kopmalar gözlenmektedir.  Bu durum saray dışında halkın günlük yaşamında kullandığı maddi kültür ürünleri olan klasik dönemin nesnel kaynakları konusunda bazı bilimsel boşluklar oluşturmakta ve kronolojik bir akış çizgisi içinde maddi kültür varlıklarının bütünü üzerinde bir değerlendirme yapmayı güçleştirmekte yazılı ve görsel kaynaklara başvurmayı gerektirmektedir.
Bilindiği gibi Etnografya (Alm. Ethnographie, Fr. Ethnographic, İng. Ethnography): Kelimenin aslı Yunanca ethnos= (halk) ve graphiren= (yazmak, tasvir etmek)den gelmektedir. Etnografya, "Çeşitli halkların yaşama tarzlarını, düşüncelerini, yaratmış oldukları maddi ve manevi kültür ögelerini sistemli bir şekilde tasvir eder. Etnoloji’nın bir dalı olan etnografyaya tasviri etnoloji de denmektedir."1 şeklinde tanımlanan etnoğrafyaya yönelik müzeler ülkemizde sayıca azdır halk bilim müzeciliği ve el sanatları2 gelişme aşamasındadır. Bunlar üzerinde yapılan araştırma ve yayınlar da sınırlıdır. Başka deyişle müzelerde sergilenen maddi kültür ürünleri olan nesnel kaynaklarla ilgili yazılı ve görsel kaynaklar arasında henuz istenilen düzeyde bağ kurulamamış ve 20. yüzyıl öncesi örneklerinden geriye doğru bir bakış açısıyla geçmiş örneklere gereği gibi eğilinememiştir.

Geçmişteki kültür varlıklarının belirlenmesi aşamasında müzelerdeki nesnel örnekler dışında yazılı ve görsel kaynaklardaki bilgiler büyük değer taşımaktadır. Bu bağlamda yabancı ülkelerde bulunan ticari akitler, resmi belgeler, anılar ve seyahatnamelerin yanı sıra Osmanlı İmparatorluğu'na ait resmi yazışmaları içeren belgeler ve defterlerden oluşan çeşitli yazılı kaynaklar, minyatür, gravür, yağlı boya resim, fotoğraf gibi görsel kaynaklardan sağladığımız bilgiler geniş Osmanlı coğrafyasının etnografyası konusunda önem taşımaktadır.

Osmanlı Etnografyasında Yazılı Kaynaklara Toplu Bir Bakış

Bilindiği gibi Osmanlı İmparatorluğu döneminden günümüze ulaşan Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi No D. 97067/ 5804 sayılı, 1525 tarihli, sarayda örgütlenen ustaların varlığını ve yaptıkları ürünleri belgeleyen defter3 gibi saray kayıtları, sanatçı ve ustaların çalışmalarıyla ilgili bilgiler bulunan Ehl-i Hiref Defterleri4, saray dışında halk için üretilen eşyanın nitelik ve nicelikleri ve fiyatlarıyla ilgili bilgiler içeren 1640 tarihli Narh Defteri'nin5 yanı sıra çeşitli kurumlarda korunan resmi belgeler değeli yazılı kaynaklar oluşturmaktadır. Bunlar arasında Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Genel Müdürlüğü'ndeki belgelerden fermanlar6, irade, berat vb. gibi tek levhadan oluşan dolama belgeler, mühime defterleri, dışında Evkaf-ı Hümayün Nezareti'nin kuruluşundan 1255 (1839 M.) yılından sonraya ait Meclis-i Vasla, Bâb-ı Âli Evrak Odası Sadaret belgeleri ve  Hatt- ı Hümayunların yerini alan Evkaf iradeleri7 dikkat çekmektedir. Bu arşiv dışında Topkapı Sarayı Arşivi’nde, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde, İstanbul Müftülüğü Şer’iyye Sicilleri Arşivi'ndeki defterlerden sağlanacak belgelerde bilgiler vardır. Bunlar üzerinde yapılan taramalar doğrultusunda yapılmış yayınlara örnekler verilebilir.8 17. yüzyıla Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi eklenebilir.


Şer’iyye Sicilleri -Kadı Sicillerinin- Tereke Ünitelerinin Önemi

Bu bağlamda İstanbul Müftülüğü Şer’iyye Sicilleri Arşivinde bulunan Üsküdar, İstanbul, Bab, Galata, Eyüp, Balat, Hasköy, Rumeli Sadareti vb. gibi mahkemelere ait Kadı Sicilleri önemli yazılı kaynaklar oluşturmaktadır. Benzer bir durum  Başbakanlık Osmanlı Arşivi vb. gibi yerlerde  korunan  aynı zaman dilimlerini ve daha sonraki  tarihleri ele alan İstanbul  ve İstanbul9 dışındaki  Bolu10,  Antalya11  gibi şehirlerle ilgili farklı zaman dilimlerini konu alan bazıları  yayınlanmış kadı sicilleri (şer’iyye sicilleri) yanı sıra 18. yüzyılın Ehl-i Hiref teşkilatı ile ilgili defterler12 için söz konusudur. Örnekler çoğaltılabilir.

Bu kadı sicillerinin tereke, muhallefat, hibe vb. gibi  ünitelerinde sıralanan maddi kültür ürünleri görsel ve yazılı kaynaklar yanı sıra günümüze ulaşan nesnel örneklerden sağladığımız bilgileri tamamlamakta 16. yüzyıldan başlayarak bizleri Osmanlı etnografyası konusunda aydınlatmaktadır. Bunlar özellikle saray dışı nesnel örnekleri günümüze çok az sayıda ulaşmış bulunan 16. yüzyıl13 ile 17. yüzyıla14  ait taşınabilir nitelikteki kültür varlıklarının nitelik ve nicelikleri ile alan terminolojisi konusunda çok değerli bilgiler içermektedir.

Bu makalede amacımız: İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) tarafından hazırlanarak 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı iş birliği ile yayınlanan Kadı Sicillerinden 1, 2, 5, 9, 14, 17, 26, 51, 56, 84 numaralı Üsküdar Mahkemesi   ile 3, 12, 18 Numaralı İstanbul Mahkemesi ve 74 Numaralı  Eyüp Mahkemesi Kadı Sicil Defterlerinin tereke ünitelerinde sıralanan  saray dışındaki halkın 16 ve 17. yüzyıllarda kullanmış olduğu maddi kültür ürünlerinin varlığını belirlemek, bu yolla söz konusu defterlerin tereke, muhallefat, hibe vb. gibi başlıkları altında kümelenen bazı terim ve tamlamaların bir grubuna  toplu bir bakışla seçme bir döküm yapmak, Osmanlı etnografyası çalışmalarına nesnel kaynakları destekleyici yazılı kaynak sunmak için  bir veri tabanı hazırlama yolunda bir adım atmaktır.

Makale İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM ) tarafından hazırlanarak 2010  Avrupa Kültür Başkenti Ajansı işbirliği ile  yayınlanan, 16 yüzyıla tarihlenen 1, 2, 5, 9, 14, 17,  26, 51, 56, 84 numaralı Üsküdar Mahkemesi ile 17. yüzyıla tarihlenen kadı sicillerinden 3, 12, 18 Numaralı İstanbul Mahkemesi ve 74 Numaralı Eyüp Mahkemesi Kadı Sicil defterleri ile sınırlıdır15  ve  bu Kadı Sicillerindeki tereke   üniteleri taranarak sıralanan maddi kültür ürünleri ile ilgili bazı terim ve tamlamalardan oluşmaktadır.

Belirtilen kadı defterlerindeki ağaç işleri, cam işleri, deri işleri, dokuma işleri (boyalı dokumalar, ev tekstili ürünleri, giysi türleri, kumaş türleri, halı, işleme, keçe işleri, kilim,  kürk işleri, metal işleri, örgü işleri, toprak işleri vb. gibi çeşitli  araç, gereç kullanılarak teknik uygulayarak yapılmış maddi kültür ürünleri alfabetik bir dizinle  şöyle sıralanabilir.


16. Yüzyıl

Ağaç İşleri: Ağaç çanak, ağaç sini, ağaç tabak, bıçkı tahtası, fıçı, hırdavat sepetiyle, iskemle,  sandık, sepet, tekneği hamur.

Cam İşleri: Bardak, şişe.

Deri İşleri: Bergama papuç, bir çift kalıp papuç, çizme, Gekvize papucu ma’a edik, iç edük, kalıplar mesh, mesh, meşin, meşin yüzlü sandığı, papuç, papuç edük, sandık-ı papuç, sarı papuç, üç küçük kalıp.

Dokuma İşleri

Boyalı Dokumalar: Basma bohça,  basma minder, basma yastık, basma yorgan, boyalı kepenek, kızıl basma, yemeni yorgan.

Ev Tekstili Ürünleri: Bohça, çarşaf, döşek, iki yüzlü döşek, iki yüzlü yastık, şekerpare minder, yastık, yorgan, yüz yastığı.

Giysi Türleri: Agrız kaftan, ak çember,ak kaftan, ak saya, alaca destimal, alaca peştamal, aseli, asumani  kapama, avare,  çuha kaftan, basma çember, baş bezi, bel dolaması, bez kaftan, boyalı bez,  börk, bürgü,  bürüncek çember,  büyük makreme, cübbe, çakşır, çekme  çakşır, çember, çuha kaftan, destimal, dolama kaftan, don, eldiven, futa, gök kaftan, gök bez kaftan,  gömlek, hamam gömleği, hamayıl, ibrişim kuşak, kaban, kaftan avare, kaftan, kapama çuha, keseli, kulak makremesi, kır kaftan, kızıl aba yelek, kızıl şebb külah, kuşak, külah, mücevveze, oğlan feracesi, örtme, peçe, peçe makremesi,  peştamal, saç bağı, saten çakşır, sırma dolamaç, siyah çember, siyah ferace ma’a köhne kürk, şalvar, şeb külah, takke, takke-i kadife, tezgahta üç natamam gömlek, tuman, tülbent bürgü,  yelek, yeşil çuha kaftan, yün kuşak, üst çukası.

Kumaş Türleri: Ak çarşaf, alaca destimal, alaca mor çuka, benek çarşaf, bürüncek destimal,  çalma, çatma, çuka, döşek yüzü beledi, dülbent bürgü, gök çuka, hayali kemha, kadife, kemha, kırmızı bürüncek çember, kızıl çuka, kutni, melez bez, nefti çuka, rida bez, şahi atlas, üskili keten, yeşil muhayyer, tafta, tülbent.


Halı:  Aklı halı, büyük halı, delikli halı, delikli büyük halı, halı,  kaliçe, kızıl halı, kızıllı halı, küçük seccade kaliçe, namazlığı, nefti kaliçe, saçaklı halı del’a Yürük, sarılı halı, sarılı küçücek kaliçe, seccade, uzun sarılı halı, toplu halı.

İşleme: Alaca içine işleme yastığı, yorgan çarşabı iki başı işlemeli, münakkaş çarşeb,  münakkaş dıvar yastığı, iki yastık bir gergef bir enahti işlenme mai makrama ve kuşak, minder-i münakkaş, münakkaş yastık, nakışlı kuşak, nakışlı yastık, nakışlı çarşaf, rida nakışlı yüz yastığı, peçe dikme, uçkur işleme, yüz yastığı işleme.

Keçe İşleri: Aba, aba kaftan, aba aseli, aba zıbın, arakiye, Bursa kebesi, dimi döşek ma’a keçe, döşek keçesi, döşek yüzü keçesi, Islambol abası zeyn, İmroz kebesi, kebe, kebe-i Yanbolu, keçe, keçe-i çoban, kepenek, kızıl aba, yelek, kızıllı kebe, Mısrı keçe, Rumeli kebesi, sarılı kebe, Selanik kebesi, örtü kebe, Yanbolu kebesi.

Kilim: Ak kilim, aklı kilim, alaca kilim, boz kilim, kızıllı kilim, kilim-i kebir,  küçük kilim, sergi kilim, zili kilim.

Kürk İşleri: Asumani çuka ma’a kuzu kürkü, kürk, kürklü ferace, kürk kaplı gök terlik, kürklü lacivert çuka, post, siyah ferace ma’a köhne kürk, siyah kürk,siyah nimten ma’a beyaz kürk, uzun yenli kırmızı kürklü ferace.

Metal İşleri: Ak pirinç düğme, altın mengüş, altın yüzük, altun küpe, altınlı makrame,  bakır tağan, bakır hareni, bakır sini, bakır tava, bakır yüzük, bakraç, bıçak, büyük tas, Eğin baş esbabı, el tavası, gügüm, gümüş kaşık, gümüş yüzük, gümüş kadeh, gümüş kaşık, gümüş nalın, gümüş zeyner, hamam tası, hırka küpesi, kara bakraç, kazan, kızıl bakraç,  kızılca bakraç, kuşak  gümüşlü, küçük bakraç, küçük sahan, küçük tas, küçük tencere, leğen, neşter, pirinç düğme, sarı ve yeşil top iğne, sahan, sini, sorguç, tas, tava, tencere, tepsi, zincirli altın,sahan, sini,  tağan, tepsi, tepsi çanak.

Toprak İşleri: Çanak, çini bardak,  çini çanak, çini maşrapa, çini üsküre, çömlek,  küpecik, sirke küpü, yassı kaşi, toprak testi.


17. Yüzyıl

Ağaç İşleri: Sandık, sepet sandığı.

Cam İşleri: Cam tası, ayine-i kebir ve sagir.

Deri İşleri: Papuç, mest.

Dokuma İşleri:

Boyalı Dokumalar: Basma yastık, yemeni bohça, yemeni makrama, yemeni perde, yemeni peştamal, yemeni yastık, yemeni yorgan, yemeni tülbent.

Ev Tekstili Ürünleri: Abdest makraması, boğça, Bursa yastığı, çarşaf, destar örtüsü, döşek, döşek kılıfı, döşek yüzü, hamam döşemesi, hamam rahtı, havlu makrame, havlu döşeme, kahve makraması, kapı perdesi, makat, minder, minder yüzü,  perde, peşkir, seccade, sofra, yastık, yüz yastığı, zincir yastık.

Giysi Türleri: Baş makraması, bel makraması, berber makraması, çakşır, çenber, destar, dolama, don,  entari, ferace, gömlek, ihram, kaftan, kavuk, kuşak, peçe, peştamal, uçkur, yaşmak, yelek, zıbın.

Kumaş Türleri: Al kutni, al sandal, alaca, alaca kutni, alaca sandal,  atlas, ateşi atlas, beyaz kutni, boğası, çatma, çuka, havlu, kadife, kemha, kırmızı boğasası, kutni, ma’i atlas,  ma’i sandal,  ma’i telli kutni, sandal, seraser, sof, yeşil sandal, tülbent.

Halı: Kaliçe, seccade.

İşleme: Beyaz boğası üzre münakkaş bohça, Fener gömlek münakkaş, hezar pare bohça, işleme gömlek, kırmızı münakkaş boğça, münakkaş berber makraması, münakkaş boğça, münakkaş don, münakkaş makrama,  münakkaş yastık, münakkaş yorgan ma’a çarşaf, nakışlı yorgan, sırmalı ocak yaşmağı, yeşil ve kılaptanlı makrama.


Keçe: Arakiye, at kebesi, beyaz tiftik kebe, kırmızı arakiye, ma’i Yanbolu  kebesi, Selanık orta keçesi, Selanik yan keçesi, siyah ve ma’i keçe, yan keçesi.

Kilim: Alaca kilim, kırmızı kilim, sarı kilim.

Kürk: Al kutni kaplı samur kürk, al sandal kaplı kakım kürkü, ma’i sandal  kaplı samur kürk, mor kuzu kürkü, kırmızı çuka kaplı zerdava kürkü, samur kürk, yelek kürklü Şirvani çukayı Kürdiye, yeşil sansar kürkü.

Metal: Altın bilezik, altın dügme, altın mühür, altın raht kuşak,  altınlı yastık, andişe altın bilezik, bakır evani, bakır fıraş , baklava tepsisi, buhurdanlık, cebe altın bilezik,  gügüm, hamam tası, havan, ibrik, inci küpe, kahve ibriği, kevgir, kılıç, mücevher bilezik, ocak gügümü, sahan, sim hançer, sim yüzük şekl-i tılsım, sini, tava,  tencere, tepsi, zümrüt küpe, zümrüt yüzük.

Örgü: Ak kenari gömlek, kenari gömlek,  kenarlı gömlek, Tire kenarı gömlek.

Toprak: Çini kase, sirke kübü, şarap küpü.

Yukarda 16 ve 17. yüzyıl kadı defterlerinin bir grubunda karşımıza çıkan, ağaç işleri, cam işleri, deri işleri, dokuma işleri (boyalı dokumalar, ev tekstili ürünleri, giysi türleri, kumaş türleri, halı, işleme, keçe işleri, kilim,  kürk işleri, metal işleri, örgü işleri, toprak işleri başlıkları altında kümelenerek dizilen maddi kültür varlıkları   ürünleri kayıtları saray dışında halkın kullanmış olduğu maddi kültür ürünlerinin varlığını ortaya koymaktadır. Bunlar geniş Osmanlı etnografyasının İstanbul’una bir pencere açmakta ve birkaç semt konusunda bizleri aydınlatmakta ve bu defterlerdeki bilgiler bir veri tabanı oluşturmaktadır. Bu verilere yeni belirlemeler eklenince Klasik Dönem maddi kültür varlıkları daha da zenginleşecek ve daha çok defter gün ışığına kavuştuğunda çeşitli araç, gereç kullanılarak teknik uygulayarak yapılmış maddi kültür ürünleri konusunda daha ayrıntılı bilgilerle bulgulara ulaşılacaktır.

Sonuç olarak denilebilir ki üzerindeki kitabeden 1309 (1891 M.) yılında II. Abdülhamit tarafından  tecdid edildiği anlaşılan İstanbul Müftülüğü Şer’iyye Sicilleri Arşivi binasında II. Abdülhamit’in tuğrası ile taçlandırılmış dolaplar korunan Kadı Sicilleri önemli yazılı kaynaklar oluşturmaktadır. Bilindiği gibi  II. Abdülhamit  Dönemi’nde kurulan, Sicilat-ı Şer’iyye Dairesi’nin İstanbul’a ait yirmi yedi mahkemesine ait olan defterleri bulunmaktadır. 15X45 cm. boyutlarında sayfa sayıları 10-20'den 200-300'e kadar değişebilen, ortalama 100 sayfa civarında ve 400-500 kaydı içeren, daha çok rik’a, ta’lik veya divani hatla yazılmış bazıları Arapça olan bu defterler16 bir dönemin kültür düzeyinin paha biçilmez göstergeleridir.


* Marmara Üniv. Sanat Tarihi Emekli Öğr. Üyesi

DİPNOTLAR:

1) Sedat Veyis Örnek, Etnoloji Sözlüğü,Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Yayınları: 200, Ankara, 1971,s. 80. 2) H.Örcün Barışta, “ Halkbilim Müzeciliği ve El Sanatları”,  Türkiye’de Halkbilim Müzeciliği ve Sorunları Sempozyum Bildirileri, Yayına Hazırlayanlar: Öcal Oguz-Tüba SaltıkÖzkan, Gazi Üniversitesi THBMER Yayını, Ankara, 2003,s. 71-77. 3) Tahsin Öz, Türk Kumaş ve Kadifeleri I, Milli Eğitim Basımevi,  İstanbul, 1946,s. 43.  4) Filiz, Çağman, “Mimar Sinan Döneminde Ehli Hiref Teşkilatı”, Mimar Sinan Dönemi Türk Mimarlığı ve Sanatı, İstanbul, 1988, s. 73-78: Bk. Filiz, Çağman, “Kanuni Dönemi Osmanlı Saray Sanatçıları Örgütü Ehl-i Hiref”, Türkiyemiz, Akbank, 1988, S. 54, s.11-17.   5)   Mübahat, Kütükoğlu, Osmanlılarda Narh Müessesi ve 1640 Tarihli Narh Defteri, İstanbul, Enderun Kitabevi, 1983. 6) Osmanlı Fermanları, Ottoman Fermans, Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayın No: 63,Ankara, 2003.Ayrica Bk. ilgili Genel Müdürlükçe açılmış sergilerin broşürleri. 7) Ayşe, Üstün, Osmanlı Arşivlerindeki İstanbul Cami Ve Türbelerin Tamirleriyle İlgili Belgeler, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enistitüsü, İslam Tarihi Anabilim Dalı, İzmir, 2000. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), s.54. 8) H.Örcün, Barışta, “Yazılı Kaynaklardan Osmanlı İmparatorluğu Klasik Dönem Kadı Defterlerinden  İpek Kumaşlarıyla İlgili Bazı Bilgiler”, Uluslararası İpek Böcekçiliği ve İpekli Dokumalar Sempozyumu, Atatürk Kültür Merkezi-Akdeniz Üniversitesi-25-28 Ekim 2011. 9) İstanbul Mahkemesi 121 Numaralı Şer’iyye Sicili, Tarih 1231-1232 / 1816-1817, Metni Hazırlayan: Şevki Nezihi Aykut, Halıl İnancık Araştırma Projesi, Sabancı Üniversitesi, İstanbul;  2006.Nevzat Erkan, “XVIII. Yüzyılda Üsküdar’da Şeriye Sicilleri Işığında Gayri Müslim Meslekleri,Uluslar arası Üsküdar Sempozyumu VI, 2010,  C.2,  s. 443-456. 10) Binnaz, Çöpoğlu, Bolu Şer’iye Sicili 1687-1688 Tarihli 836 Nolu Defterin Transkripsiyonu Ve Değerlendirilmesi,  Bolu Halk Kültürünü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları No 5 Ankara. 11) Hasan, Moğol, Teke Sancağı Şer’iyye Sicil-i (1223-1232/1807-1817), Mahter Yayınları,Ankara, 1996. 12) Bahattin Yaman, “Sarayın Sanatkarları, 18. Yüzyıl Osmanlı Ehl-i Hiref Teşkilatı”, XV. Türk Tarih Kongresi Ankara:11-15 Eylül 2006,Kongreye Sunulan Bildiriler 4 Cilt – 4 Kısım, Osmanlı Tarihi-D, Türk  Tarih Kurumu, Ankara, 2010,   s.1937-1949. 13) H.Örcün Barışta, “ Klasik Dönem Kadı Defterlerindeki 16. Yüzyıl Maddi Kültür Varlıklarıyla İlgili  Bazı Bilgiler”, Uluslar arası Katılımlı XVI.Ortaçağ- Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu , Cumhuriyet Üniversitesi Sivas 18-20 Ekim 2012. 14) H.Örcün Barışta, “I7 Yüzyıl Kadı Sicillerinden Osmanlı İmparatorluğu Döneminin Maddi Kültür Varlıkları Ürünleriyle İlgili Bilgiler”,Uluslar arası Türk Sanatları Sempozyumu, Selçuk Üniversitesi Türk El sanatlarını Uygulama ve Araştırma Merkezi, Konya Büyükşehir Belediyesi, 8-9 Kasım 2012 Konya. 15) İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi, 1 Numaralı  Sicil (919-927/M. 1513-1521),  Hazırlayanlar: Bilgin Aydın- Ekrem Tak,  İSAM, 2008, C.1.  /  İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi, 2 Numaralı Sicil (H.924-927 /M.1518-1521), Hazırlayan: Rıfat Günalan- Vildan Kemal- Özlem Altıntop- Hatice Ayyıldız Bahadır, Arapça Metin: Mehmet Akman, Kontrol Eden: Mahmut Ak,  Mustafa Oğuz, İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı, 2010, C.2.  /  İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi, 5 Numaralı Sicil (H.930-936/M.1524-1530), Hazırlayan: Yasemin Dağdaş- Zeynep Berktaş, Kontrol Eden : Mustafa Oğuz, İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı, 2010, C.3.  / İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi, 9 Numaralı  Sicil (940-942/M. 1534-1536), Hazırlayan: Kenan Yıldız,  Kontrol Eden: Recep Ahıshalı, İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı, 2010, C.4. / İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi, 14 Numaralı  Sicil (953-955/M. 1546-1549), Hazırlayan: Nuran Gürel, Arapça Metin:  Mehmet Akman, Kontrol Eden: Abdürkadir Özcan, İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı, 2010, C.5. / İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi,17 Numaralı Sicil (H.956-963/M.1549-1556), Hazırlayan: Orhan Gültekin, Arapça Metin Mehmet Akman, Kontrol Eden Mustafa Oğuz, İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı, 2010, C.6.  / İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi, 26 Numaralı Sicil (H. 970-971/M. 1562-1563), Hazırlayan: Rıfat Günalan,  Arapça Metin:- Mehmet Akman, Kontrol Eden: Fikret Sarıcaoğlu,  İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı  , 2010, C. 7 . / İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi, 51 Numaralı Sicil (H. 987-988/M. 1579-1580)  Hazırlayan: Rıfat Günalan, Arapça Metin: Mehmet Canatar- Mehmet Akman,  Kontrol Eden: Feridun Emecen,  İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı ,  2010, C.8. / İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi, 56 Numaralı Sicil H. 999-991/M. 1582-1583), Hazırlayan:  Hilal Kazan-Kenan Yıldız Arapça Metin: Mehmet Akman-Tahsin Özcan,  Kontrol Eden: Mahmut Ak, İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı , 2010, C.9 . / İstanbul Kadı Sicilleri Üsküdar Mahkemesi, 84 Numaralı Sicil (H. 999-1000/M. 1590-1591), Hazırlayan: Rıfat Günalan, Arapça Metin: Mehmet Canatar- Mehmet Akman, Kontrol Eden: Mehmet Canatar,  İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı , 2010, C.10 . /  İstanbul Kadı Sicilleri, İstanbul Mahkemesi 3 Numaralı Sicil (H.1027/M. 1027/M.1618), Hazılıyan: Yılmaz Karaca- Rasim Erol- Salih Kahraman- Fuat Recep- Sabri Atay- Hüseyin Kılıç, Arapça Metin: Mehmet Akman, Kontrol Eden Fikret Sarıcaoğlu, Koordinatör Mümin Yıldıztaş, İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı , 2010, C. 13. / İstanbul Kadı Sicilleri, İstanbul Mahkemesi 12 Numaralı Sicil ( H.1073-1074 / M.1663-1663), Hazırlayan: Rasim Erol- Salih Kahraman-Sabri Atay-Hüseyin Kılıç-Yılmaz Karaca, Arapça Metin: Mehmet Kahraman, Kontrol Eden Fikret Sarıcaoğlu, Kordinatör Mümin Yıldıztaş İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı , 2010, C.16. / İstanbul Kadı Sicilleri, İstanbul Mahkemesi 18 Numaralı Sicil (H.1086-1087 / M.1675-1676)Hazırlayan Salih Kahraman-Fuat Recep- Sabri Atay,Hüseyin Kılıç Yılmaz Karaca- Rasim Erol, Arapça Metin Akman,Kontrol Eden Fikret Sarıcaoğlu, Koordinatör Mümin Yıldıztaş, İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı, 2010, C. 18.  / İstanbul Kadı Sicilleri, Eyüb Mahkemesi, ( Havas-ı Refia)74 Numaralı Sicil (1072-1073/ M.1661-1662), Hazırlayan Hüseyin Kılıç- Salih Kahraman-Fuat Recep- Sabri Atay- Rasim Erol-Yılmaz Karaca, Arapça Metin, Mehmet Akman Kontrol Eden: Fikret Sarıcaoğlu, Koordinatör: Mümin Yıldıztaş,İSAM, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı 2011,C.19. 16) Yunus Uğur,”Şer’iyye Sicilleri”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, İstanbul, 2010, C. 39,s.9.


İSMEK El Sanatları Dergisi 15 İNDİR

Bu yazı 1242 kez görüntülenmiştir

Twitter'da Paylaş Facebook'ta Paylaş
logo title
  • İSMEK El Sanatları Dergisi
    İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin
    bir kültür hizmetidir.

İSMEK