Ahşap Oyma

Kahramanmaraş'ta Ceviz Oyma Sanatı

  • #


Yazı ve Fotoğraflar: Sina NEFTÇİ

Ahşap oymacılığı konusunda son yıllarda gözle görülür bir başarı yakalayan Kahramanmaraş’ta bir marangoz atölyesi camiler için çivi ve yapıştırıcı kullanmadan mihrap, minber, vaiz kürsüsü ve müezzin mahfelleri yaparken Hristiyanlar için de ceviz ağacından işlemeli tabutlar yapıyor.

Kahramanmaraş ilimiz özellikle ceviz oymacılığı konusunda çok önemli bir yere sahip. Genç kızların çeyiz sandıklarından, son derece ince işçilikle hazırlanan mücevher kutularına kadar her türlü kullanım ve süs eşyalarının yapıldığı ili ziyaret edenler kendilerine de bu ince işçilikli eşyaları satın almadan geçemiyor. İlde bulunan irili ufaklı bir çok atölyede harıl harıl birbirinden ilginç ve farklı dizaynda çeyiz sandığı, rahle, mücevher kutusu, ayna imal ediliyor.

Şehrin ekonomisinde son derece önemli bir yere sahip bu oymacılık sanatını daha farklı bir alana taşıyan müteşebbislerden birisi de Ali Gülaçtı. O klasik eşya yerine ceviz ağacından camiler için gerekli olan mihrap, minber, vaiz kürsüsü, kapı, balkon bölümleri, müezzin mahfeli, levha ve rahleler ile türbeler için oymalı sanduka imal ediyor.
Dedesi ve babası marangoz olan Gülaçtı, 16 yıldan bu yana mesleği klasik oymacılık işinden farklı bir yöne kaydırmış. Abisiyle birlikte minber yapmaya başlayan Ali Gülaçtı, ilk başlarda yılda birkaç tane minber yaparken şimdi Türkiye’nin her yerine ve yurt dışındaki camilere de minber gönderiyor. Şu ana dek 120 camiye ürün gönderdiklerini ve bunlar içinde Almanya, Avusturya, Fransa, Kıbrıs, Dubai ve Azerbaycan gibi ülkelerin de bulunduğunu söyleyen Gülaçtı, aynı zamanda Türkiye’de yeni restore edilen camilerin ahşap işlerinin de büyük oranda kendilerine geldiğine dikkat çekiyor. Onun işlerinin tercih edilmesinin nedeni ise işindeki titizlik ve kullandığı modelin klasikliği...

Cami içi aksesuarlarda Selçuklu motifini ve barok tarzını kullanan Ali Bey, Selçuklu motiflerinde her karenin belli bir anlamı olduğunu kaydederek, aynı zamanda istenilen tarza uygun modelleri de yaptıklarını ifade ediyor. “Ceviz ağacı hem klasik anlamda kullanılan bir ağaç hem de kolay işlenebiliyor ve uzun ömürlü. Şu an elimizdeki imkanlarla bunun 300 yıl dayanacağını söyleyebiliyoruz. Ama o terbiye sistemini öğrenirsek daha uzun süre dayanması da mümkün ola caktır.” diyen Gülaçtı, minber, kürsü ve diğer işlerde en küçük bir çivi ve yapıştırıcı kullanmadıklarını belirtiyor.

Ebatları 4-7 metre arasında değişen minberleri 10-35 bin TL fiyatla satılırken vaiz kürsüleri de 4-8 bin lira arasında değişiyor. Müezzin yeri de yüksekliğine göre 6-7 bin lira arasında değişen bir fiyata satılıyor. Ancak bunların oyma tarzında olanlarının fiyatı 16 bin TL’ye kadar çıkıyor. 14 tanesi oyma bölümünde olmak üzere toplam 55 kişinin çalıştığı atölyede işçiler gün boyu büyük bir titizlikle ellerindeki işleri yetiştirmeye çalışıyorlar.


Camiye Minber, Hristiyan’a Tabut...

Camiler için her türlü ahşap işçiliğini en kaliteli şekilde yapmayı hedeflediklerini belirten Gülaçtı, aynı zamanda Hristiyan dünyası için de tabut hazırlıyor. Hristiyanların tabutla birlikte gömülmesi ritüelinin büyük bir pazarı ortaya çıkardığını fark eden Ali Gülaçtı, bu pazarın iştahlarını kabarttığını ve Avrupa için ceviz ağacından oymalı tabut imal ettiklerini kaydediyor.

“Ben de numunelik tabutlar üreterek Avrupa’da fuarlara katıldım. Tabutlarımın işçiliği harika. Çok büyük ilgi gördü. Ancak Avrupa’ya tabutlarımızdan henüz hiç satamadım. Çünkü direkt alıcıya ulaşma imkanımız olmadı. Aracılara ulaştık, ancak aracılar da çok fazla sayıda tabut istiyorlar. Bunu K.Maraş şartlarında yetiştirmemiz mümkün değil.” diyen Gülaçtı, işin peşini bırakmadıklarını ve bu iş için ortak aradıklarını belirtiyor.
Türkiye’de minber işiyle uğraşan beş altı firmanın olduğunu kaydeden Ali Gülaçtı, ilk hedefinin Kahramanmaraş’ı ahşap ve oyma minber konusunda bir merkez haline getirmek olduğunu ifade ediyor. Gülaçtı, yaptıkları her ürüne ömür boyu garanti verdiklerini, herhangi bir kurtlanma, çatlama, bozulma durumunda ürünü yenisiyle değiştirdiklerini kaydediyor.

Camiler için Selçuklu usulü minber, mihrap, kürsü, müezzin mahfeli, türbeler için sanduka üretimi yapan Gülaçtı, Kahramanmaraş’ı oymacılık noktasında merkez haline getirmeye çalıştıklarını belirtiyor.

İSMEK El Sanatları Dergisi 7 İNDİR

Bu yazı 1954 kez görüntülenmiştir

Twitter'da Paylaş Facebook'ta Paylaş
logo title
  • İSMEK El Sanatları Dergisi
    İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin
    bir kültür hizmetidir.

İSMEK